Donderdag 16 oktober om 20u organiseert De Rode Pomp in de Raadzaal van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letterkunde, Koningsstraat 18, 9000 Gent een concert met het Helix Duo - Wouter Vercruysse, cello en Alexander Besant, piano.

 

Zij brengen in het eerste deel composities van Ludwig van Beethoven (Opus 69) en Heitor Villa-Lobos . In het tweede deel speelt het Helix Duo werk van componisten met wie zij persoonlijk contact onderhouden en wiens muziek hen na aan het hart ligt: Mark Gresham, Dirk Brossé, Arvo Pärt en Armand Coeck. De Sonate voor cello en piano van Gresham zal zijn Europese creatie kennen deze avond!

 

Inkom 10 € / 8.50 € (3+ en werklozen) -*- Student dagonderwijs: 5.00 €
Reservatie en aankoop tickets:

 

De Rode Pomp, André Posman

Telefoon : 09 223 82 89

details en meer info op www.derodepomp.be

rodepompreservaties@pandora.be

 

 

(c) Geert Verbeke

Ontmoeting met Arvo Pärt

 

 

 

Zondagnamiddag, telefoon,

“André hier”.

Altijd leuk om deze man te horen, André Posman, bezieler van de Rode Pomp, idealist, gedreven, en ontwapenend eerlijk – “weer aan het soebatten Wouter?”, zou Bart Stouten nu kunnen denken. Ach, gun ons het voordeel van de twijfel.

Ik kon het weer niet laten te pochen (die ijdelheid alweer):

“Moet je nu wat weten André”? ‘k Heb Arvo Pärt ontmoet.”

Waarop hij me prompt vraagt een relaas van deze ontmoeting te schrijven.

“Jammaar, moet ik daar geen toestemming voor vragen? Zou men dat wel appreciëren, zal dat niet in verkeerde aarde vallen” repliceer ik bezorgd.

“Ach geen zorgen, ik zal wel censureren om je te beschermen”, sust André. Bemoederende censuur, mooi toch, niet? Zou deze inleiding het overleefd hebben? Ben benieuwd.

 

 

Wat vooraf ging …

 

Musica Sacra, festival in Lessines en Rosario te Bever, georganiseerd door de minzame Johan Vriens, een driedaagse rond sacrale muziek met als aanleiding de 15^de augustus, O.L.V. Hemelvaart. Centraal staat de figuur van Arvo Pärt, met voor de vijfde maal op rij een uitvoering van diens monumentale 2 uur durende Boetekanon door Aquarius, voorheen Goeyvaerts Consort. Op deze vijfde editie was de componist zelf te gast, een première voor België.

 

Tijdens de pauze van het eerste avondconcert (met naast werk van Pärt onder meer The little girl lost, The little girl found van Lucien Posman op de gedichten van William Blake), merk ik een kale man met baard op, ietwat voorover gebogen; ik herken hem van het fotootje, dit moet de legendarische Arvo Pärt in persoon zijn!  Hij lijkt me schuchter, zeer integer, en ik vermoed dat hij zich vlug overrompeld voelt door handtekeningenjagers, fotografen, fans. Ik zal hem maar gerust laten.

 

 

De wandeling

 

De volgende dag, na een wondermooi ochtendconcert door Psallentes (om 6u30 ‘s morgens), en een stevig ontbijt staat een wandeltocht door het ongerepte Pajottenland gepland, muzikaal omlijst door Zefiro Torna en doedelzakspelers Rurik Bauweraerts en Stefan Timmermans (van leuk naar vreugdevol tot ontroerend). Onze gids vertelt met krachtige stem trots over zijn streek, van leuke weetjes, anekdotes, plaatselijke geschiedenis en gebruiken tot enkele politiek getinte onderwerpen. Interessant, voor iemand die Nederlands begrijpt. Echter, ik kan mij inbeelden dat het de nieuwsgierigheid uitermate moet prikkelen voor iemand die geen woord Nederlands verstaat … Helemaal achteraan, ietwat geïsoleerd van de gesprekken, loopt Herr Pärt. Ik zie mijn kans schoon en wacht hem op.

 

Vanaf nu verloopt alles in het Engels – met West-Vlaams en Ests accent.

 

“Beste heer Pärt, kan ik u van dienst zijn met een vertaling? Of verkiest u liever de stilte?”

Hij, aarzelend: “Spreekt u Duits? Ests?”

Na tweemaal de meester negatief te moeten antwoorden, vrees ik het ergste. Toch nog even proberen: “Kan ik u niet in het Engels bijstaan?

“Ja, goed, graag.”

De kogel was door de kerk. Als een waterdrager ging ik vooraan luisteren naar de gids, en liet ik me uitzakken in de buik van het peloton, om hem de weetjes van de streek te vertellen - over de twee passies van de Beveraars, religie en bier, over kapelletjes, en brouwerijen, cafés, straatnamen, bezetters. Hij vroeg me nu en dan ook iets te verklaren en dan gebeurde het dat ik vlug een antwoord improviseerde, wat wel eens op een lach en wat Ests onthaald werd. Zo kon ik niet op het woord steengroeve komen in het Engels – en ging over tot een beschrijving:

“Bergen van steen, een soort mijn, waaruit stenen gekapt werden.”

Waarop hij gesticulerend: “Maar waar zijn die bergen dan? Ik zie er hier geen!”

“Euhm, wel, ze zijn weggekapt, de mensen gebruikten alle stenen voor wegen en huizen, ziet u?”

Het is waarschijnlijk geen goed idee fantasie te combineren met een vertaaljob, maar gelukkig kon Arvo er eens goed om lachen.

 

 

Farizeeërs

 

Na een half uurtje stappen en tolken, brengt hij onverwacht dit te berde : “Ik heb vernomen dat u gisteren een concert gespeeld hebt.”

“Ja, inderdaad, en we hebben Spiegel im Spiegel, Für Alina en Fratres voor cello en piano van Arvo Pärt, euh, ja van u eigenlijk, gespeeld. Prachtige, krachtige muziek. Spiegel im Spiegel is wondermooi, een parel, mijn vrienden waren er echt van ontroerd, tot tranen toe. Zo mooi, zo eenvoudig.”

“Zo eenvoudig voor de uitvoerder is het niet,” kwam Pärt tussen, “onderschat nooit dit werk, ik heb al meer slechte dan goeie uitvoeringen meegemaakt.”

“Ah ja?” reageer ik verbaasd.

“Ja, natuurlijk, er was zo eens een beroemde violist uit Hamburg, en hij zag de partituur, dacht dat het zeer gemakkelijk was en besloot niet te studeren, maar het werk zo op zicht in concert te spelen. Het was slecht.”

“Echt waar, maar allé?”

“Ja, echt waar, het werd een afgang. Na het concert kwam de violist zich verontschuldigen bij mij: “Ik voelde mij naakt daar op het podium, in uw werk, ik voelde me plots erg onzeker, en kon me niet verbergen achter de noten – u gaf mij de ultieme les in nederigheid.”

“Ik heb het uit het hoofd gespeeld, om beter de structuur te snappen en het stuk echt te kunnen aanvoelen, en vond de beste manier gewoon de muziek te spelen, te bewonderen van op afstand, zonder echt zelf iets te doen – kleine fluctuaties in dynamiek, vibrato, zonder daar echt over wakker te liggen,” pleit ik een beetje voor mezelf.

“De structuur zegt u, heeft u die gesnapt?” legt hij mij vriendelijk op de rooster.

Wouter, gij met uw grote mond altijd!

Hier gaan we dan, mijn aarzelende poging: “De ene zin is het spiegelbeeld van de andere, en wordt altijd groter en groter … ?”

“Ja, zoiets, kijk, als u twee spiegels tegenover elkaar zet, en in ene kijkt, ziet u zichzelf weerkaatst …”

“Tot in het oneindige?” kom ik enthousiast tussen.

“Juist, en steeds op grotere afstand. Dus worden de zinnen langer en langer om telkens terug te komen naar hetzelfde punt, de la.”

“Wow, fantastisch, briljant, dus, eigenlijk, het einde van Spiegel im Spiegel is facultatief?” Deze laatste inval wordt beantwoord met een veelbetekenend lachje, dat ik nog altijd niet doorgrond heb.

En dan volgt een spervuur van vragen over interpretatie (nu we toch bezig zijn): “Het tempo, meester, er staat een aanduiding (kwartnoot 80), doch de violist Vladimir Spivakov, aan wie het stuk opgedragen is, speelt het trager op de CD Alina, en de cellist Schwalke aanzienlijk vlugger. Mag ik daaruit afleiden dat u het niet zo strikt neemt?”

“Spivakov, ja hij kan dat, zo traag, absoluut meesterschap, en tempi, dat zijn richtlijnen, het gevoel van het moment is zoveel belangrijker.

“Ja, ik begrijp het.”

We hebben het nog over vibrato, nuances, tessituur …

 

“Gisteren speelden we ook Fratres, een monumentaal werk, in een bewerking voor cello en piano. Wij vinden deze compositie bij momenten zeer dramatisch, heroïsch zelfs. Die heroïek, komt dat door de bewerking van Fratres van kamerensemble naar 1 cello met piano?” snijd ik een nieuw hoofdstuk aan.

“Neen, die dramatiek, heroïek zit in de oorspronkelijke versie ook. Die mannelijkheid, moed, dat aspect wordt verwaarloosd door vele muzikanten die mijn muziek uitvoeren. Ze denken: “Pärt’s muziek, dat is sacraal, en moet verheven, etherisch gespeeld worden” en dat is een misverstand. Weet u, in Duitsland, bij de Protestanten, zijn er zo veel van die vrome mensen, en ze doen alles om sober, nederig en goed te leven; maar intussen veroordelen ze wel anderen. Ze voelen zich beter dan de anderen. Ik heb het daar niet zo op begrepen. Het vergt moed om uw zonden te erkennen, om uw kleinheid toe te geven.”

“Vandaar het koorwerk van gisteren, het Magnificat,” en ik concludeer “dus deze muziek verklankt de onmacht van de mens, zijn/haar gevecht met zijn/haar beperkingen, en heeft ontegensprekelijk een dramatische kant, naar het einde toe berustend in haar lot. De muziek als evenwicht tussen vrouwelijke en mannelijke aspecten, die laatste vormen dan de ruggengraat van het werk.”

“De wat?” vraagt hij me.

“De ruggengraat, dit hier in de rug” demonstreer ik.

“Exact, dat is het” antwoord de componist, zichtbaar gelukkig, “Zonder deze is het maar een slappe bedoening.”

 

 

In de avond brengt Aquarius olv Marc Desmedt een magistrale uitvoering van het magnum opus van Arvo Pärt, De Boetekanon – Kanon Pokajanen.

Een beschrijving geciteerd van de website van Musica Sacra (www.musicasacra.be):

“Een ervaring om nooit te vergeten, om een jaar later opnieuw te beleven zodat je ze nog dieper, nog intenser kan ondergaan. Hemeltergende muziek die slaat en zalft tegelijk, schreeuwt om God en zijn gebod. De precisie van de pijn van het zijn, vertaald in muziek, in een urenlange smeekbede om verlossing.”

 

De muzikanten en de componist krijgen een minutenlange staande ovatie. Ook ik sta perplex. In mijn hoofd is het minutenlang stil, dat was lang geleden … Arvo Pärt wordt gehuldigd, kijkt me een kort moment recht in de ogen, geeft een knikje van herkenning en een liefdevolle glimlach.

 

 

                                                                                              Wouter Vercruysse

 

                                                                                              Maandag, 18 augustus 2008

                             

 

 

 

CD VOORSTELLINGEN NIGHTBIRD
WOUTER VERCRUYSSE PLAYS ARMAND COECK

 

Vrijdag 22 februari 2008 om 20u
Kapel Cornelis Lantschot, Antwerpen

 

Vrijdag 29 februari 2008 om 20u

Onze-Lieve-Vrouwekerk Kortrijk

 

Zaterdag 1 maart 2008 om 20u

Orgelzaal Conservatorium Brugge

 

Vrijdag 11 april 2008 om 20u

CC Het Spoor Harelbeke
 

Zondag 20 april 2008 om 15u

De Bijloke Muziekcentrum Gent

 

Zaterdag 26 april om 20u

Muziekacademie Lebbeke

 

 

Op de CD Nightbird staat het integrale oeuvre voor cello van de Vlaamse componist Armand Coeck, het resultaat van een jarenlange samenwerking met de cellist Wouter Vercruysse.

Doorheen zijn jeugd was Armand Coeck sterk onder de indruk van de Gregoriaanse muziek. Gedurende vele jaren bestudeerde hij intensief het middeleeuwse contrapunt. Als autodidact en in bewondering voor Adam de la Halle, Heitor Villa-Lobos en Django Reinhardt, maakte hij zich een geheel unieke componeerstijl eigen. Mystieke verwondering voor de natuur, haar elementen en verschijnselen, vormden de inspiratie tot deze composities.

De cellist Wouter Vercruysse, laureaat van ondermeer Dexia Classics, vervolmaakte zich bij Judith Ermert aan het Koninklijk Conservatorium Gent. Voorlopige hoogtepunten zijn de optredens in Carnegie Hall New York aan de zijde van Yo-Yo Ma en diens Silk Road Ensemble en afgelopen zomer samen met Kudsi Erguner in de Cité de la Musique, Parijs.

Gitarist Gino Herman was één van de meest talentvolle leerlingen uit de carrière van Armand Coeck. Speciaal voor Gino’s eindexamen aan de muziekacademie "Peter Benoit" Harelbeke schreef Coeck het thans wereldberoemde Constellations.

De jonge topgitarist Joris D'Haene studeerde aan de Academie "Peter Benoit" Harelbeke klassieke gitaar bij Micheline Dumortier. Joris werd ook laureaat in Jong Tenuto 2001 en Dexia Classics 2005.

Reservatie: cdnightbird@gmail.com / Tel.: 056 21 99 63 Prijs € 10,00 (De standaard inkomprijs bedraagt 10,00 EUR. De speciale inkomprijs bedraagt 15 EUR waarbij een exemplaar van de CD Nightbird inbegrepen is.)

 

 

 

Madreselva, translated freely from Spanish into Mother of the Forest, refers to the dark feminine side, also expressed in occultist figures as Lilith and Kali: she who gives but also who takes life. It is also the name for the Lonicera, well known as the Honeysuckle. In Middle Ages this plant symbolised eternal love.

Armand Coeck composed Madreselva in 1999, but the piece doesn’t sound very contemporary, neither neoromantic nor neoclassical. Its archetypical motives and timeless themes take the listener to ancient times.

Madreselva published by auurk ed. and because Coeck dedicated the piece to me, they asked me to do the bowings and fingerings. Meanwhile I played the piece several times in concert – always Madreselva was received with a huge enthusiasm by the audiences, very unusual for music written nowadays - and I even won a competition performing Madreselva.

www.auurk.be

 

“Absolutely beautiful enchanting music”, Yo-Yo Ma